
İşveren İşçiyi Savunmasını Almadan İşten Çıkarabilir mi?

BT Hukuk ve Danışmanlık
28 Ekim 2026 · 3 dakika
İşveren hangi durumlarda işçinin savunmasını almak zorundadır?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesine göre işveren, iş sözleşmesini işçinin davranışından veya veriminden kaynaklanan nedenlerle feshederken fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek zorundadır.
Aynı madde uyarınca, işçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için kural olarak işçinin savunmasının alınması gerekir.
Bu düzenleme, özellikle iş güvencesi hükümlerinden yararlanan işçiler bakımından önemlidir.
Savunma alınmadan yapılan fesih geçerli olur mu?
İşçinin davranışı veya verimi nedeniyle yapılan ve savunma alınmasını gerektiren bir fesihte, savunma alınmaması feshin geçerliliğini etkileyebilir.
Ancak her işten çıkarma işleminde savunma alınması zorunlu değildir. Kanun, işverenin 25. maddenin ikinci fıkrası kapsamında haklı nedenle derhal fesih hakkını saklı tutmaktadır.
Bu nedenle fesih gerekçesi belirleyicidir. İşçinin performansının yetersiz olduğu iddiasıyla yapılan fesih ile ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı nedenle derhal fesih aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.
İşveren her durumda yazılı savunma almak zorunda mıdır?
İş Kanunu'nun 19. maddesi, işçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle yapılan fesihlerde savunma alınmasını düzenler. Bununla birlikte savunmanın hangi olayla ilgili istendiği, işçiye yeterli açıklama yapılıp yapılmadığı ve fesih sürecinin nasıl yürütüldüğü somut olay bakımından önem taşır.
İşverenin yalnızca genel ifadeler içeren bir savunma talebi göndermesi, her durumda usulün gereğinin yerine getirildiği anlamına gelmez. İşçinin hangi davranış veya performans iddiasına karşı açıklama yapacağının anlaşılabilir olması gerekir.
İşçi savunma vermeyi reddederse ne olur?
İşçinin savunma vermeyi reddetmesi, tek başına işverenin ileri sürdüğü fesih nedenini ispatladığı anlamına gelmez.
İşveren, fesih gerekçesini ve fesih işleminin geçerliliğini ilgili hukuki kurallar çerçevesinde değerlendirmeli; gerekli belgeleri ve olayla ilgili delilleri muhafaza etmelidir. Savunma vermeyi reddetme durumu da somut olayın koşullarıyla birlikte ele alınmalıdır.
Savunma alınmadan işten çıkarılan işçi ne yapabilir?
Savunma alınmadan işten çıkarılan işçinin başvurabileceği hukuki yollar; iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanmadığına, fesih gerekçesine ve diğer koşullara göre değişir.
İşe iade talebi bakımından İş Kanunu'ndaki iş güvencesi koşulları ile zorunlu arabuluculuk ve dava süreleri ayrıca değerlendirilmelidir. İşe iade başvurusunda genel kural, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmaktır. Arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
Her işten çıkarma işlemi işe iade davasına konu edilemeyeceğinden, başvuru öncesinde iş sözleşmesi, fesih bildirimi ve çalışma koşulları birlikte incelenmelidir.
Sonuç
İşverenin işçiyi savunmasını almadan işten çıkarıp çıkaramayacağı, fesih nedenine ve uygulanacak kanuni hükümlere bağlıdır. İşçinin davranışı veya verimi nedeniyle yapılan fesihlerde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca savunma alınması kural olarak zorunludur. Ancak haklı nedenle derhal fesih gibi durumlarda farklı kurallar uygulanabilir.
Bu nedenle fesih işleminin hukuki sonuçları değerlendirilirken yalnızca savunma alınıp alınmadığına değil, fesih gerekçesine, iş güvencesi koşullarına ve somut olayın özelliklerine de bakılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İşveren savunma almadan işten çıkarabilir mi? İşçinin davranışı veya verimi nedeniyle yapılan fesihlerde kural olarak savunma alınmalıdır. Ancak kanundaki istisnalar ayrıca değerlendirilir.
İşçinin savunma vermemesi işten çıkarılmasını haklı hâle getirir mi? Hayır. Savunma vermemek, tek başına fesih nedeninin haklı veya geçerli olduğunu göstermez.
Savunma alınmadan işten çıkarılan işçi işe iade davası açabilir mi? İşçi, işe iade için gerekli koşulları taşıyorsa ve yasal süreleri kaçırmamışsa başvuruda bulunabilir. Somut olay ayrıca incelenmelidir.
