Çocuk 18 Yaşına Gelince İştirak Nafakası Kendiliğinden Sona Erer mi?

İştirak nafakası çocuk 18 yaşına gelince sona erer mi?

Kural olarak evet.

Türk Medeni Kanunu'nun 328. maddesine göre ana ve babanın çocuğa yönelik bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Türk hukukunda kişi, 18 yaşını doldurmasıyla ergin olur. Bu nedenle çocuk 18 yaşını doldurduğunda, hakkında daha önce hükmedilmiş olan iştirak nafakası da kanun gereği kendiliğinden sona erer.

Bunun için ayrıca bir “iştirak nafakasının kaldırılması” davası açılması kural olarak gerekmez.

Yargıtay uygulamasında da bu husus açık şekilde kabul edilmektedir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, çocuğun ergin olmasıyla iştirak nafakasının kendiliğinden sona erdiğini ve bu nedenle sona ermiş nafakanın kaldırılması için ayrıca dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını kabul etmiştir.

Çocuk 18 yaşını doldurduktan sonra eğitimine devam ediyorsa ne olur?

Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır.

Çocuğun 18 yaşına gelmesiyle iştirak nafakası sona erer. Ancak bu durum, anne ve babanın eğitimine devam eden ergin çocuğa karşı hiçbir şekilde maddi destek yükümlülüğünün kalmadığı anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu'nun 328/2. maddesinde:

“Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.”

düzenlemesi bulunmaktadır.

Dolayısıyla çocuk 18 yaşını doldurmuş ve eğitimine devam ediyorsa, şartların bulunması hâlinde anne ve babasından destek talep edebilir.

Ancak burada söz konusu olan nafaka, artık iştirak nafakası değildir.

Ergin çocuk, koşulları mevcutsa anne veya babasına karşı yardım nafakası talebinde bulunabilir.

İştirak nafakası kendiliğinden yardım nafakasına dönüşür mü?

Hayır.

18 yaşın doldurulmasıyla sona eren iştirak nafakasının, herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın yardım nafakası olarak devam ettiği kabul edilemez.

Ergin çocuğun eğitimine devam etmesi hâlinde TMK m. 328/2 kapsamında bakım yükümlülüğünün bulunması, önceki iştirak nafakasının otomatik olarak devam edeceği anlamına gelmez.

Yargıtay da ergin olan ve eğitimine devam eden çocuğun, gerekli şartların bulunması hâlinde ayrı bir dava ile yardım nafakası talep edebileceğini kabul etmektedir.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da ergin olduğu hâlde eğitimine devam eden çocuğun, anne ve babasına karşı yardım nafakası talep edebileceğini kabul etmiştir.

Bu nedenle “Çocuk üniversitede okuyor, dolayısıyla eski iştirak nafakası 18 yaşından sonra da aynen devam eder.” şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

18 yaşından önce birikmiş iştirak nafakaları ne olur?

Çocuğun 18 yaşına gelmesi, 18 yaşından önce doğmuş ve ödenmemiş iştirak nafakası alacaklarını ortadan kaldırmaz.

Örneğin çocuk 10 Ekim 2026 tarihinde 18 yaşını doldurmuşsa, bu tarihten önceki dönemlere ilişkin ödenmemiş ve muaccel hâle gelmiş iştirak nafakaları bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.

Dolayısıyla “Çocuk 18 yaşına geldi, artık hiçbir nafaka borcu kalmadı.” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değildir.

Burada önemli olan, hangi döneme ilişkin nafaka alacağının söz konusu olduğunun ayrı ayrı belirlenmesidir.

Nafakanın kaldırılması için dava açmak gerekir mi?

Çocuğun yalnızca ergin olması nedeniyle iştirak nafakasının sona ermesi bakımından kural olarak ayrıca kaldırma davası açılmasına gerek yoktur.

Yargıtay, erginlik nedeniyle kanun gereği kendiliğinden sona eren iştirak nafakasının kaldırılması için dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı yönünde kararlar vermiştir.

Bununla birlikte somut olayda nafakanın niteliği, kararın içeriği, çocuğun ergin olduğu tarih, varsa devam eden icra takibi ve talep edilen nafaka dönemleri ayrıca incelenmelidir.

Özellikle 18 yaş sonrasında eski iştirak nafakası üzerinden icra takibine devam edilmesi gibi durumlarda, dosyanın ve nafaka ilamının birlikte değerlendirilmesi önem taşır.

18 yaşından sonra eğitim devam ediyorsa hangi nafaka talep edilebilir?

Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimine devam ediyorsa, somut olayın şartlarına göre yardım nafakası gündeme gelebilir.

Burada çocuğun eğitim durumu kadar tarafların ekonomik ve sosyal durumları da önem taşır.

Yardım nafakası bakımından Türk Medeni Kanunu'nun 364. maddesi de dikkate alınır. Buna göre yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan altsoy ve üstsoy arasında, şartları mevcutsa nafaka yükümlülüğü doğabilir.

Dolayısıyla 18 yaşını dolduran ve eğitimine devam eden her çocuk bakımından otomatik olarak aynı miktarda veya aynı şekilde nafaka ödeneceği söylenemez. Somut olayın şartları değerlendirilmelidir.

Sonuç

Çocuk 18 yaşını doldurduğunda iştirak nafakası kural olarak kendiliğinden sona erer.

Ancak çocuk 18 yaşından sonra eğitimine devam ediyorsa, bu durum anne ve babanın maddi destek yükümlülüğünün tamamen sona erdiği anlamına gelmez. Şartları varsa ergin çocuk, anne veya babasından yardım nafakası talep edebilir.

Buradaki temel ayrım şudur:

18 yaşına kadar: İştirak nafakası 18 yaşından sonra, eğitim devam ediyorsa ve şartları varsa: Yardım nafakası

Bu nedenle 18 yaşını dolduran çocukla ilgili nafaka konusunda, yalnızca yaş kriterine bakmak yerine mevcut nafaka kararının içeriği, çocuğun eğitim durumu, nafakanın hangi döneme ilişkin olduğu ve tarafların ekonomik koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Çocuk 18 yaşına girince iştirak nafakası otomatik olarak biter mi? Evet. Kural olarak çocuk ergin olduğunda iştirak nafakası kanun gereği kendiliğinden sona erer.

Çocuk üniversitede okuyorsa iştirak nafakası devam eder mi? Hayır. Üniversitede eğitimine devam etmesi, önceki iştirak nafakasının otomatik olarak devam edeceği anlamına gelmez. Şartları varsa ergin çocuk yardım nafakası talep edebilir.

18 yaşından sonra yardım nafakası için yeni dava gerekir mi? Yardım nafakasının hüküm altına alınabilmesi için usulüne uygun bir talep ve dava gerekir. İştirak nafakası kendiliğinden yardım nafakasına dönüşmez.

İştirak nafakasının kaldırılması için ayrıca dava açmak gerekir mi? Çocuğun ergin olması nedeniyle iştirak nafakasının sona ermesi bakımından kural olarak ayrıca kaldırma davası açılması gerekmez.

Çocuğun 18 yaşından önceki ödenmemiş nafakaları silinir mi? Hayır. Erginlik, daha önce doğmuş ve ödenmemiş nafaka alacaklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.